`I`. Trắc nghiệm.

Câu `1,`

`->` Năm `1005`, Lê Hoàn mất, Lê Long Đỉnh nối ngôi và năm `1009` thì qua đời. Triều thần chán ghét nhà Lê nên đã tôn Lý Công Uẩn lên làm vua `->` nhà Lý thành lập.

`=> A`. 1009.

Câu `2,`

`->` Năm `1010`, Lý Công Uẩn đặt niên hiệu là Thuận Thiên, dời đô về Đại La, đổi tên là Thăng Long.

`=> C`. 1010.

Câu `3,`

`->` Năm `1054`, nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt và tiến hành xây dựng chính quyền quân chủ.

`=> B`. Đại Việt.

Câu `4,`

`->` Ở các địa phương, nhà Lý chia cả nước làm `24` lộ [SGK/36].

`=> C`. 24 lộ.

Câu `5,`

`->` Quân đội thời Lý gồm hai bộ phận: Cấm quân và quân địa phương [SGK/37].

`=> A`. Cấm quân và quân địa phương.

Câu `6,`

`->` Chùa Một Cột được xây dựng vào năm `1049` dưới thời nhà Lý, đời vua Lý Thái Tông.

`=> D`. Thời Lý.

Câu `7,`

`->` Lý Thường Kiệt bố trí một lực lượng thủy binh đóng ở Đông Kênh do tướng Lý Nguyên Kế chỉ huy, để chặn thủy binh địch. Bộ binh được bố trí suốt dọc theo chiến tuyến sông Như Nguyệt [SGK/40-41].

`=> B`. Sông Như Nguyệt.

Câu `8,`

`->` Cuối thế kỉ XII, nhà Lý không còn khả năng giữ vững vai trò của mình `->` nhà Lý sụp đổ. Đầu năm `1226`, Lý Chiêu Hoàng buộc phải nhường ngôi cho Trần Cảnh `->` nhà Trần thành lập.

`=> D`. 1226.

Câu `9,`

`->` Ở cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ lần thứ nhất, trước thế giặc mạnh, tàn bạo, vua Trần lo lắng hỏi ý kiến của Thái sư Trần Thủ Độ. Ông trả lời: "Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo" [SGK/57].

`=> B`. Trần Thủ Độ.

Câu `10,`

`->` Ở cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần hai. Quân giặc hốt hoảng tháo chạy, bị quân Trần phục kích chặn đánh, nhiều tên bị giết. Thoát Hoan vất vả lắm mới thoát chạy về nước (tướng giặc là Lý Hằng hoảng sợ phải giấu Thoát Hoan vào ống đồng, bắt quân lính khiêng chạy) [SGK/61].

`=> C`. Thoát Hoan.

`II`. Tự luận.

Câu `1,`

`@` Tổ chức quân đội nhà Trần:

`->` Gồm `2` bộ phận: Cấm quân và quân địa phương. Ở làng, xã có hương binh, ngoài ra còn có quân của các vương hầu.

`->` Quân đội được tuyển theo chính sách "ngụ binh ư nông" và thực hiện chủ trương "quân lính cốt tinh nhuệ, không cốt đông".

`->` Quân đội được học tập binh pháp và luyện võ nghệ thường xuyên.

`->` Bố trí tướng giỏi cầm quân đóng giữ những nơi hiểm yếu nhất.

`@` Điểm giống và khác về quân đội nhà Trần so với quân đội nhà Lý:

`->` Giống:

`+` Gồm hai bộ phận chính, có cấm quân.

`+` Xây dựng quân đội theo chính sách "ngụ binh ư nông".

`->` Khác:

`**` Nhà Lý:

`+` Có quân địa phương.

`+` Cấm quân tuyển chọn những thanh niên khỏe mạnh trong cả nước.

`**` Nhà Trần:

`+` Có quân ở các lộ; làng, xã có hương binh, ngoài ra còn có quân của các vương hầu.

`+` Cấm quân được tuyển chọn từ những trai tráng khỏe mạnh ở quê hương nhà Trần.

`+` Chủ trương "quân lính cốt tinh nhuệ, không cốt đông".

Câu `2,`

`@` Nguyên nhân thắng lợi:

`->` Tất cả tầng lớp nhân dân, thành phân dân tộc tham gia đánh giặc, trong đó quý tộc, vương hầu là hạt nhân.

`->` Chuẩn bị chu đáo mọi mặt cho cuộc kháng chiến.

`->` Tinh thần hy sinh, quyết chiến quyết thắng của toàn dân, nòng cốt là quân đội.

`->` Chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo.

`@` Ý nghĩa lịch sử:

`->`  Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược của đế chế Nguyên.

`->` Nâng cao lòng tự hào, tự cường dân tộc.

`->` Xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam.

`->` Để lại nhiều bài học trong cuộc đấu tranh chống xâm lược.

`->` Góp phần ngăn chặn những cuộc xâm lược của quân Nguyên đối với Nhật Bản và các nước phương Nam, làm thất bại mưu đồ thôn tính miền đất còn lại ở Châu Á của Hốt Tất Liệt.

CÂU 1: B

CÂU 2: B

CÂU 3: B

CÂU 4: C 

CÂU 5 : C 

CÂU 7 : B

CÂU 8: D

CÂU 9: B

TỰ LUẬN : 

CÂU 1:

- Quân đội nhà Trần gồm:
+ Cấm quân
+ Quân ở các lộ
Ở các làng, xã có hương binh đề khi có chiến tranh còn có quân của các vương hầu.
Quân đội nhà Trần được tuyển dụng tho chính sách ‘’ Ngụ binh ư nông ‘’ và theo chỉ trương ‘’ Quân lính cốt tinh nhuệ, không cốt đông ‘’
Quân đội được học tập binh pháp và luyện tập võ nghệ thường xuyên.
Nhà Trần cử các tướng giỏi càm quân đóng giữ các vị trí quan trọng, nhất là ở các biên giới phái Bắc.

-Khác nhau:
+Quân đội nhà trần được chia làm hai loại:cấm quân và quân ở các lộ,cấm quân là đạo quân bảo vệ kinh thành,triều đình và vua.chính binh đóng ở các lộ đồng bằng,phiên binh đóng ở các lộ miền núi,hương binh đóng ở các làng,xã.khi có chiến tranh,còn có các quân đội của các vương hầu
+Quân đội nhà lý chỉ được phân chia thành hai loại:cấm quân và quân địa phương.
+Quân đội nhà trần được xây dựng theo chủ trương:"quân lính cốt tinh nhuệ,không cốt đông

Câu 2:

Thứ nhất: Được sự nhất trí của vua tôi của nhà Trần, được các tầng lớp nhân dân tích cực ủng hộ và tham gia kháng chiến.

Khi quân Mông Cổ chuẩn bị tấn công nước ta theo lệnh của vua Trần, cả nước thu phục vũ khí. Các đội dân quân định cư, ngày đêm luyện tập võ nghệ, sẵn sàng đánh địch, khi địch đánh phá, nhân dân ba lần thực hiện theo chủ trương “vườn không nhà trống”, gây cho địch nhiều khó khăn, khủng bố.

Thứ hai: Sự chuẩn bị chu đáo của nhà Trần, ý chí quyết tâm đánh giặc của toàn quân và dân ta. Điều này đã được thể hiện rất rõ tại hội nghị Diên Hồng. Cha mẹ già quyết tâm “quyết chiến”, binh đao đều khắc hai chữ “ Sát Thát ” trên tay.

Vua tôi nhà Trần quyết tâm đánh giặc. Nhà vua chỉ thẳng tay vào kẻ thù, các triều thần quyết tâm đánh giặc. Trần Thủ Độ nói: “Đầu trời không rơi xuống sàn, xin ông đừng lo”. Trần Quốc Tuấn nói: “Muốn đầu hàng giặc thì chém đầu ta trước rồi hãy đầu hàng”. Các vị vua, danh tướng thời Trần, điển hình là Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn.

Thứ ba: Đường lối chiến thuật đúng đắn và sáng tạo.

 Mặc dù quân địch tấn công nước ta bằng nhiều cách khác nhau, nhưng lúc đầu chúng vẫn gây áp lực cho ta. của nhà Trần, cụ thể là Hưng Đạo Vương. Các chính sách và chiến lược đánh địch rất hợp lý. Bằng chứng đáng kể nhất là trận sông Bạch Đằng dẹp giặc.

– Về ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân Mông Nguyên

Đánh tan quân xâm lược Mông Cổ hung hãn, bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc.

Nâng cao lòng tự hào dân tộc. Khẳng định lại lòng yêu nước và ý chí quyết tâm bảo vệ tổ quốc.

Góp phần tô thắm thêm truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm của quân đội ta. một bài học vô giá đó là phải biết kiên trì sức dân mới tạo nên sức mạnh bền lâu. Ngăn chặn nhà Nguyên xâm lược các vùng đất khác.

- Ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống quân Mông – Nguyên. - Đánh bại quân xâm lược hung tàn, bảo vệ nền độc lập. - Khẳng định lòng yêu nước và ý chí quyết tâm bảo vệ đất nước của dân tộc ta. 

- Ngăn chặn ý đồ của nhà Nguyên trong việc xâm lược các nước khác.