Chủ nghĩa yêu nước là một trong số những nội dung lớn của văn học Việt Nam nói chung và văn học trung đại nói riêng. Và có thể nói, “Sông núi nước Nam” của Lý Thường Kiệt và “Phò giá về kinh” của Trần Quang Khải là những tác phẩm tiêu biểu về chủ nghĩa yêu nước trong kho tàng văn học trung đại Việt Nam. Mặc dù thời gian ra đời của hai tác phẩm cách xa nhau nhưng cả hai tác phẩm đều thể hiện rõ nét lòng yêu nước và tự hào dân tộc.

Như chúng ta đã biết, chủ nghĩa yêu nước là một nội dung lớn của nền văn học từ xưa đến nay và mỗi tác phẩm lại có những cách biểu hiện khác nhau. Và lòng yêu nước qua hai bài thơ “Sông núi nước Nam” và “Phò giá về kinh” trước hết được thể hiện ở lòng tự hào, tự tôn dân tộc và khẳng định về chủ quyền lãnh thổ của đất nước. Đọc “Sông núi nước Nam” – tác phẩm được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc, chắc hẳn người đọc sẽ không thể nào quên được hai câu thơ mở đầu bài thơ với lời khẳng định đanh thép, hùng hồn về chủ quyền lãnh thổ của nước Nam.

Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư

(Sông núi nước Nam vua Nam ở
Vằng vặc sách trời chia xứ sở)

Trước hết, tác giả đã khẳng định chủ quyền dân tộc của nước Nam với việc sử dụng cụm từ “Nam đế cư”, điều đó khẳng định nước Nam là của vua Nam, của toàn thể nhân dân Đại Việt, không bất cứ kẻ thủ nào có thể xâm hại được. Câu thơ mở đầu với hào khí mạnh mẽ đã dõng dạc khẳng định chủ quyền của nước Đại Việt và hơn thế nữa, để khẳng định cho chủ quyền ấy, tác giả còn mượn hình ảnh “thiên thư’ trong câu thơ tiếp theo. “Thiên thư” chính là sách trời, nó chính là chân lí, là niềm tin bất diệt của con người và rõ ràng rằng, sách trời đã phân định lãnh thổ cho nước Nam một cách rõ ràng, rạch mạch – đó là điều không bất cứ ai, không bất cứ điều gì có thể chối cãi và thay đổi. Và như vậy, với giọng thơ hùng hồn, đanh thép, hai câu thơ mở đầu bài thơ đã khẳng định chủ quyền lãnh thổ của nước Đại Việt và qua đó thể hiện lòng tự hào, tự tôn dân tộc.

Và với Phò giá về kinh của Trần Quang Khải cùng vậy, hai câu thơ mở đầu bài thơ đã thể hiện lòng tự hào dân tộc thông qua việc tái hiện hào khí chiến thắng của quân ta trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên xâm lược.

         Những năm tháng chiến tranh cực khổ, bao thế hệ đã hi sinh vì tổ quốc. Gương sáng Bà Trưng, Bà Triệu và người vĩ đại chủ tịch Hồ Chí Minh... Vẫn còn lưu luyến đến đây, họ là người đánh đổi cả tính mạng chỉ để giữ lấy hai chữ:"Hòa Bình". Bây giờ thế giới tốt đẹp, không còn chiến tranh như những năm xưa, giờ đây những người công dân cũng có nghĩa vụ. Mỗi công dân sẽ góp công, góp sức để đất nước ngày một đi lên, càng lúc càng phát để đền ơn những tấm thân đã hi sinh trăm năm về trước. Để làm được việc đó phải đòi mỗi người phải nỗ lực học, phát triễn và hoàn thiện bản thân. Dù những người công dân đó có đi đâu làm những công việc gì chăng nữa phải có trách nhiệm, không bao giờ quên tổ quốc. Để những con người tri thức mở ra lối sống thông minh và đầy phát triễn cho đất nước mang tên Việt Nam này.

  Có dựa mạng

      `@lethuannhat`