Trong cuộc đời của mỗi người sẽ có vô vàn kỉ niệm có thể là vui hoặc buồn, có thể là hạnh phúc hoặc đau khổ, cũng có cả ngàn vạn khuôn mặt chúng ta sẽ bắt gặp dù ấn tượng hay nhạt nhòa. Thế nhưng với tôi câu chuyện về người thầy người mẹ vĩ đại vẫn còn như đang sống trong trái tim mình. Và tôi tin rằng đó sẽ là những kỉ niệm đến suốt cuộc đời tôi vẫn không thể nào quên được.

Năm tôi học lớp 5 vì một biến cố gia đình mà tôi chuyển hẳn về quê sống với ngoại để mẹ đi làm ăn xa. Phải chuyển từ một môi trường vốn đã quen thầy quen bạn để đến với một nơi vừa xa lạ vừa lạ lẫm với tôi là một điều vô cùng khó khăn. Cộng với những xáo trộn trong gia đình khiến bản thân tôi trở nên khép kín lì lợm và đôi khi hiếu thắng.

Tôi về học trường tiểu học ở quê ngoại và đây cũng là khởi nguồn cho những kỉ niệm mang theo suốt cả cuộc đời. Tôi được phân vào lớp cô Lan, giáo viên dạy Ngữ văn. Cô Lan là một người phụ nữ cao gầy mảnh khảnh, tóc dài đến ngang lưng. Cái mái tóc mà chúng tôi đến giờ vẫn còn nhớ mái tóc huyền thoại đẹp đến lạ lùng.

Hôm ấy tôi được cô dẫn vào lớp giới thiệu với các bạn “ Cô xin giới thiệu thành viên mới bạn Nga mới chuyển từ thành phố về. Sau này bạn sẽ về đây học cùng mọi người. Cô hi vọng các em sẽ giúp đỡ bạn”. Nói rồi cô xếp tôi ngồi ở bàn thứ 3 từ trên xuống dãy trong cùng.

Vốn bản tính ngang ngạnh lại phải bắt đầu một môi trường mới tính tôi có đôi chút xa cách với bạn học. Tôi chẳng nói chuyện với ai cũng chẳng tiếp xúc với ai mỗi giờ ra chơi tôi chỉ biết cúi gằm mặt xuống bàn hoặc lẳng lặng ngắm các bạn chơi ngoài sân.

Mấy lần cô Lan để ý cô đều xuống hỏi han tôi xem có phải vì chưa thích ứng được hay có khúc mắc gì. Tôi chỉ đáp hờ “ KHông sao ạ! Em không thích chơi!”.

Cô xoa đầu tôi và bảo “Ngoan nào, chơi với các bạn con sẽ thấy đỡ buồn hơn”, hay “Có gì con cứ nói với cô nhé, cô sẽ giúp con giải tỏa”. Ở trong tâm trí đứa trẻ như tôi làm gì có nhiều tâm sự đến thế cũng chẳng hiểu phải chia sẻ thế nào. Tôi vẫn học tập vẫn đến trường bình thường. Tôi không có cảm xúc gì đặc biệt với cô chỉ nhớ rằng chữ cô rất đẹp và giọng cô cực kì ấm áp.

Rồi một hôm, cũng như bao buổi lên lớp khác cô đang giảng bài. Còn tôi thì mải miết với suy nghĩ của chính mình. Tôi nhớ đến kỉ niệm cái ngày gia đình tôi chưa đến mức như bây giờ bố mẹ tôi còn đưa tôi đi công viên, đi đu quay ăn những món đồ ăn đầy hấp dẫn. Tâm trí tôi đang phiêu lãng ở một nơi thật xa. Bỗng có tiếng bạn gọi mình “Nga cô gọi bạn trả lời kìa”. Tôi ấp úng đứng dậy mà chẳng hiểu cô đang hỏi mình điều gì. Tôi đứng im như trời trồng mặt cúi gắm xuống bàn. Cô Lan chỉ nhẹ nhàng nhắc nhở “Nga từ giờ chú ý bài giảng nhé con!” Rồi cho tôi ngồi xuống. Sau buổi hôm ấy tôi bắt đầu thấy xấu hổ với bạn bè. Và cũng không còn lơ đãng nữa.

Hôm nay đầu tuần như thường lệ chúng tôi sẽ có một tiết ngữ văn. Cô Lan vào lớp giảng bài về tình yêu thương gia đình. Cô giảng bài say sưa về thiên chức làm mẹ tuyệt vời thế nào. Cô đặt câu hỏi cho cả lớp hãy tìm một câu ca dao nói về thiên chức làm mẹ. Cái này đơn giản quá tôi đã từng nghe bà ngoại nói rồi. Tôi giơ tay thật nhanh và như ý mình cô Lan gọi tôi đứng dậy trả lời. KHông chút ngần ngại tôi đọc to rõ ràng : “Đàn bà mà chẳng có con/ Khác gì hoa nở trên non một mình”. Tôi thật đắc ý dưới con mắt trầm trồ của các bạn còn cô Lan tôi thấy cô có gì đó thoáng buồn. Nhưng chỉ là suy đoán mà thôi. Cô cho tôi ngồi xuống và khen tôi rất chịu khó sưu tầm ca dao tục ngữ.

Từ hôm ấy tôi như tìm lại được chính mình vui vẻ hơn, hòa đồng hơn. Nhưng cũng từ hôm ấy tôi thấy tiết ngữ văn của cô Lan đã được thay thế bằng cô giáo khác. Hóa ra cô Lan bị ốm nên phải nghỉ ngơi nên nhờ cô giáo khác đứng lớp.

Bẵng đi một tuần chúng tôi không còn thấy cô xuất hiện nữa bản tính tò mò khiến tôi muốn lên phòng họp giáo viên để hỏi về cô. Tôi đứng sau cánh cửa nghe câu chuyện của hai cô giáo bên trong mà thấy tội lỗi vô cùng : “Khổ thân cái Lan quá. Xinh đẹp là thế mà chẳng nổi một mụn con. Bao nhiêu năm lấy chồng vẫn đi đi về về mình. Chữa chạy bao nhiêu mà cũng vô ích”.

Chẳng hiểu sao giọt nước mắt trong hốc mắt bỗng nhiên rơi xuống bỏng rát. Hóa ra tôi đã vô cùng khoét sâu thêm nỗi đau của cô bằng sự ngây thơ vô tâm của mình. Tôi hứa với bản thân sẽ phải tìm cơ hội xin lỗi cô.

Một tuần sau cô Lan lại lên lớp như thường. Chỉ khác là giờ tôi nhìn cô luôn rụt rè và tràn đầy xấu hổ. Hôm đó cuối giờ tôi nấn ná không chịu về mà chờ cho các bạn về hết. Còn cô cũng đang thu dọn giáo án của mình. Cô nhìn xuống về hỏi: - Nga chưa về à con? – Dạ chưa ạ! Tôi đáp.

Nói rồi tôi đi thẳng lên và nói : “Cô ơi con xin lỗi cô!” – Cô Lan ngạc nhiên hỏi : “Con làm sao thế? Sao con lại xin lỗi cô?”. Tôi như vỡ òa mang câu chuyện mình nghe được kể ra cả sự vô tâm ngây thơ của tôi nữa. Cô Lan mỉm cười xoa tóc tôi “Ngốc ạ, không phải lỗi của con. Con là đứa trẻ vô cùng ngây thơ. Cô có nỗi niềm riêng mấy hôm cô nghỉ là do chồng cô bị ốm nên không đến lớp được…”. Thì ra chồng cô vốn là một chú bị ảnh hưởng của chất độc màu da cam. Nên bao năm nay cô chú vẫn ấp ủ hi vọng có một mụn con nhưng không thành. Câu chuyện của cô khiến tôi day dứt không nguôi đến tận bây giờ khi tôi đã hiểu biết hơn cũng đã rời xa mái trường tiểu học xưa kia, còn cô cũng theo chồng chuyển công tác đến một nơi khác. Thế nhưng mỗi lần có việc đi ngang qua trường cũ tôi lại thấy như nhớ lại những ngày tháng ấy.

Câu chuyện không phải quá đặc sắc nhưng nó là bài học để tôi ghi nhớ một điều rằng dù có như thế nào thì cũng nên suy nghĩ trước khi phát ngôn. Và nên đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để suy ngẫm

Đã lâu tôi chưa được về thăm quê. Bố đi công tác ở đảo xa. Ông bà nội đã mất.

Gần Tết mà bố tôi vẫn chưa về. Sáng 27 tháng Chạp, mẹ tôi nói với hai con: “Chiều nay ba mẹ con về quê, đi thăm mộ ông bà...". Bé Lan reo lên, còn tôi thì nao nao, buồn vui khôn tả xiết. Tôi nhẩm tính: “Ông mất đã hơn tám năm, bà đã đi xa gần 6 năm...". Hình ảnh ông nội mái tóc bạc phơ, chòm râu dài, gương mặt hồng hào phúc hậu ngồi uống trà với khách; hình ảnh bà nội ôm hai cháu vào lòng, kể cho các cháu nghe bao chuyện cổ tích,... tôi như thấy hiển hiện trước mắt mình. Tôi ứa nước mắt ra.

Đoạn đường dài hơn 30 cây số, xe máy mẹ đi chỉ hơn một tiếng đồng hồ là về quê. Làng Văn Xá quê nội trải rộng một màu xanh lúa chiêm xuân. Cò trắng ở đâu mà về sao nhiều thế? Cây đa cổ thụ xanh um, ngôi đình cổ mái ngói rêu phong, dòngSông Tam Thế lặng lờ trôi, trâu bò hiền lành gặm cỏ trên đê... Cảnh vật thân quen, đáng yêu lạ. Tôi càng ngắm nhìn càng bâng khuâng.

Ngôi nhà ngói năm gian của ông bà nội thương yêu vẫn còn đó. Tôi cảm thấy vắng vẻ. Chú, thím Lợi và ba em Nhân, Hoà, Thái vui vẻ, tíu tít đón ba mẹ con tôi. Nhân đã học lớp bốn. Hoà đã học lớp ba. Thái học lớp một. Cả ba đều học giỏi, rất vui mừng khi nhận quà và tiền mừng tuổi của bác Nga. Chỉ có một cái cặp sách, hai em liền nhường lại cho Nhân. Nghe bác nói: "Bác sẽ gửi túi sách về cho hai cháu để đi học...", hai em Hoà và Thái reo lên !

Sau bữa cơm tối ở nhà chú thím, ba em nhỏ đưa hai chị ra thăm vườn. Qua cây cau, cây cam, cây bưởi, tôi đứng lặng. Qua bờ ao, luống rau, tôi đi chậm lại. Tôi tưởng nhớ ông bà đang nói khi nghe gió lao xao, thì thầm:. “Cây cỏ cũng có tình, có nghĩa đấy cháu ạ.”

Đêm đó, nằm ngủ trên giường bà, tôi thao thức mãi. Tám, chín năm về trước, bà vẫn ôm ấp và ru tôi ngủ trên chiếc giường này...

Sáng hôm sau, ba mẹ con tôi theo chú thím Lợi và ba em đi ra nghĩa trang thăm mộ ông bà. Mộ ông bà đã được xây vuông vắn, nhưng trên đỉnh mộ vẫn mọc nhiều cỏ xanh. Bố mẹ tôi và chú thím Lợi đã làm đúng lời căn dặn của ông bà trước lúc ông bà về lão: " Xây đắp mộ ông bà cần giản dị, đừng có phô trương. Phải lo cho các cháu học giỏi và hiểu thảo. Được như vậy là ông bà ở thế giới bên kia sung sướng lắm rồi.”

Khiêm tốn, giản dị, chất phác là nếp sống của ông bà nội. Cha mẹ tôi vẫn nhắc nhở chị em tôi thế.

Mẹ và chu thím Lợi bày hương hoa lên mộ ông bà, thắp hương và khấn vái. Mẹ khóc và chị em tôi cũng khóc. Cả ba đứa em cũng khóc theo.

Nắng lên. Cảnh nghĩa trang trong làn khói hương u huyền càng trở nên vắng lặng. Tôi man mác buồn khi cắm nén hương lên mộ ông bà. “Bà ơi, ông ơi! Bố cháu đi công tác xa chưa về kịp. Ba mẹ con cháu về thăm ông bà, cháu chỉ mong ông bà vui..."- Tôi thầm khấn. Nước mắt cứ chảy dài trên má....Tết năm nay sắp đến. Bóng chiều xuống trầm trầm. Nhìn bàn thờ ông bà, tôi lại nhớ lần về thăm quê thời còn học lớp Bảy.

Trong tuổi thơ của mỗi người, ai cũng có những kỉ niệm đáng nhớ về thầy cô giáo cũ, những người bạn thân những kĩ niệm đẹp xen lẫn nỗi buồn đều được khắc sâu trong trí nhớ của chúng ta. Riêng tôi có một kỉ niệm buồn mà tôi không bao giờ quên, kỉ niệm sâu sắc về một lần tôi lỡ đọc trộm nhật kí của một người bạn- trớ trêu thay, đó lại chính là người bạn thân nhất của tôi.
Chín năm học chung với nhau, chơi cùng nhau cũng là thời gian để tôi và Nam hiểu nhau. Tình bạn của chúng tôi rất khăng khít, gắn bó, đi đâu cũng phải có nhau. Các bạn trong lớp tôi cứ trêu, ở đâu có tối thì ở đó có Nam, chúng tôi cảm thấy đúng và vui về điều đó. Những tâm sự dù vui hay buồn thì chúng tôi đều chia sẻ cho nhau, tôi cứ nghĩ tình bạn của chúng tôi sẽ không bao giờ rạn nứt, sứt mẻ mà ngày càng bền chặt. Thế nhưng chuyện buồn cũng xảy ra và người làm lỗi là do tôi, chính ôi đã gây ra chuyện đó. Đó là quãng thời gian tồi tệ nhất trong cuộc đời tôi từ trước đến nay. Chuyện là như thế này:
Hôm đó, bố mẹ Nam đi công tác, đến khuya muộn mới về. Vì sợ ở nhà lạnh lẽ, cô đơn nên Nam đã rủ tôi sang nhà cậu ấy chơi cho đỡ buồn. Sau khi tan học về, được sự đồng ý cả mẹ, tôi một mạch chạy sang nhà Nam. Đến cổng tôi nhanh nhẹn gọi to:
-Ai thế này.Ai gọi tôi ngoài cổng đấy- Tiếng của Nam trong nhà vọng ra
-Còn ai nữa. Tớ Đức Anh đây chứ ai vào đây
Nghe thấy tôi nói Nam chạy thẳng từ nhà thật nhanh ra mở cổng cho tôi,khi bước vào đến nhà tôi nói:
-Này nhà cậu có gì ăn không mang ra đây, nghe cậu bảo mình sang đây luôn đã kịp ăn xuống gì đâu. Đói quá!
-Biết rồi. Tớ chuẩn bị hết cả rồi, khách đến nhà mà chủ không có gì tiếp đãi thì thật là thất lễ quá. Thôi cậu cứ lên phòng tớ trước đi rồi tí mình đem lên.
-Ừ, đi lấy nhanh nhé, mình đợi cậu đấy- Tôi vừa gật đầu vừa nói.
Nói xong, tôi chạy tót lên phòng của Nam. Vừa mở cửa ra, tôi lăn xuống giường nằm xuống. Tự nhiên tay tôi sờ được cái gì dưới gối. Tôi nhấc lên, thì ra là một cuốn sổ màu xanh dương có in hình một chú cá heo rất dễ thương, chẳng kiên dè gì cả, tôi mở ra đọc luôn. Đập vào mắt tôi là dòng chữ: “Ngày 28 tháng 3 năm 2016, hôm nay mình không đồng tình với Tâm, cậu ấy đối xử với bạn bè như vậy là không được. Mình phải nói điều đó để tâm sửa đổi thôi”. Ôi trời ơi! Thế mà tôi cứ tưởng làm như thế thì Nam sẽ vui lên chứ, nhưng tôi không giám đọc tiếp vì nhận ra rằng đây là cuốn nhật kí của Nam. Dù là bạn thân đến mấy cũng không thể nào mà đọc trộm nhật kí của bạn mình được.Nhưng vì tính tò mò của tôi nổi lên, không thể ngăn được. Tôi lật sang trang tiếp theo và rấ bàng hoàng: “ Ngày 12 tháng 5 năm 2017, hôm nay mình nhớ Hiền quá, không biết Hiền có nhớ mình không nữa”. “Ngày 6 tháng 6 năm 2017, sắp tới sinh nhật của Hiền rồi, mình cũng đã chuẩn bị quà cho bạn ấy từ trước, mình nhớ Hiền quá”…. Tôi vừa đọc vừa cười thầm trong bụng: “Không ngờ cái thằng này lại có người yêu, thế mà nó lại giấu không cho mình biết”.
-Cậu thật quá đáng- Tôi trợt giật mình vì nhận ra đó là tiếng của Nam.
Tôi không biết là Nam đã đứng sau tôi từ lúc nào. Tôi vô cùng sợ hãi, hai tay của tôi run lên, quyển nhật kí của Nam trên tay tôi rơi cái “bịch” nhưng tiếng “choảng” của đĩa bánh kẹo trên tay Nam rơi xuống nghe còn đáng sợ hơn. Mọi thứ diễn ra thật nhanh chóng mà tôi không thể tượng tượng nổi. Đôi mắt của Nam nhìn tôi vẻ vẻ lạnh lùng, đầy thù hận. Tôi lắp bắp không nói được gì:
-Nam cho mình…mình…mình….
-Thôi đi cậu không cần nói nữa, tôi biết hết rồi- vừa nói, Nam vừa nhặt cuốn nhật kí. Cậu dám đọc nhật kí của tôi hả ? Sao cậu ác thế !
Không hiểu sao lúc đó người tôi tê cứng lại, không giải thích được gì với Nam, tôi thẳng về nhà. Về tới nhà tôi khóc, khóc rất to, ầm cả lên. Trái tim tối như đang vỡ nát ra vì đau khổ, tôi tự hỏi mình “Đức Anh ơi đấy là bạn thân nhất của mày đấy. Sao mày có thể làm chuyện ấy với bạn. Nếu không đọc trộm nhật kí, không vì cái tính tò mò xấu xa đấy thì cơ sự có như thế này không”. Tôi dằn vặt mình trong cơn đau khổ, ngày hôm ấy tôi học bài mà không thể nào vào được, cứ viết lại gạch, viết lại gạch. Cứ nghĩ đến việc hồi sang mà nước mắt cứ ứa ra. Rồi tối hôm ấy cũng đã qua và tôi sẽ phải đối mặt với cậu ấy ở lớp. Đến lớp nhìn thấy tôi Nam cứ lảng chánh, cả ngày không nói chuyện với nhau. Bạn bè tôi lấy làm lạ “hôm nay hai cậu ấy làm sao không biết, ngày thường thì đi đâu chẳng có nhau cơ mà”. Một ngày, hai ngày, ba ngày rồi một tuần cũng đã trôi qua. Tôi cảm thấy thật buồn tẻ, cứ mỗi lần định ra xin lỗi Nam mà đến nửa đường chân tôi lại chùn lại, không thể ra được. Sáng sớm hôm sau, tôi nghĩ chắc trong lòng hôm nay mình nhất định phải xin lỗi với cậu ấy, tôi đứng trờ Nam ở cổng trường từ rất sớm, thấy cậu ấy đến tôi lững thững ra:
-Mình xin lỗi, mình không cố ý, mình không cố ý…
-Cậu không cần phải nói nữa. Mình cũng rất đau lòng. Từ lâu, mình cũng không dám dận cậu rồi, nhưng mình không giám nói ra.
Lúc đó, tự nhiên hai chúng tôi ôm nhau bật khóc. Tình bạn của chúng tôi lại trở về. Sau chuyện này, chúng tôi tôi chắc chắn sẽ là người bạn tốt của nhau.
Ôi !Kể đến đây lòng tôi như nhẹ bẫng đi. Một kỉ niệm của tôi đã giữ kín từ tlaau lắm rồi bây giờ được kể ra. Qua làn đó tôi cũng nhận ra rằng là: “Nếu muốn giữ được ngọn lửa tình bạn được khăng khít bền chặt thì đừng chớ nên làm gì để người đấy phải buồn cả”.