Đoạn trích đứa trẻ thuộc chương IX của cuốn tiểu thuyết Thời thơ ấu. Đoạn trích là câu chuyện về tình bạn khăng khít giữa A-li-ô-sa với ba đứa trẻ sống thiếu thốn tình thương bên hàng xóm. Hai gia đình thuộc hai thành phần xã hội khác nhau, gia đình của A-li-ô-sa chỉ là một gia đình bình dân, con ba đứa trẻ kia là con cái nhà giàu, có địa vị cao trong xã hội nên Ốp-xi-an-ni-cốp không cho những đứa trẻ chơi với nhau.

Sống trong cảnh gian khổ, tủi cực nhưng A-li-ô-sa không cảm thấy xa lạ với những đứa trẻ hàng xóm. Qua trò chuyện, A-li-ô-sa biết chúng tuy sống trong cảnh giàu sang nhưng cũng không sung sướng gì (mẹ chết, sống với dì ghẻ, bị bố cấm đoán, đánh đòn…). Hoàn cảnh thiếu tình thương giống nhau khiến A-li-ô-sa thân thiết với mấy đứa trẻ kia.

Tình bạn ấy đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng A-li-ô-sa khiến mấy chục năm sau ông vẫn còn nhớ.