-Làng thuộc thể lọai truỵên ngắn -Tác giả là Kim Lân(1920-2007) Tên đầy đủ là Nguyễn Văn Tài. Ôg sih ra ở Phù Lưu Các tác phẩm khác:Vợ nhặt, Người kép già...

1. Diễn biến tâm trạng và hành động của ông Hai trước khi nghe tin làng Chợ Dầu Việt gian theo giặc

Hoàn cảnh: Ông Hai là người nông

dân làng Chợ Dầu, theo tiếng gọi

của cụ Hồ và cuộc kháng chiến,

ông đưa cả gia đình đi tản cư.

• Giờ đây, ở nơi tản cư, ông thường

xuyên nhớ làng, nhớ nhất là những

ngày cùng dân làng kháng chiến:

- Ông nhớ cái cảm giác, cảm xúc

của ông khi ấy: vui, thấy mình như trẻ

ra

Khi sống lại cảm xúc ấy, nhớ lại

những ngày ấy, ông thấy lòng mình

náo nức hẳn lên

- Ông muốn về làng cùng anh em

kháng chiến 

Có thể thấy, Kim Lân như đọc thấu

tâm trạng của ông Hai để thốt lên

"Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái

làng quá" (bằng lòng thấu hiểu sâu

sắc).

`→` Qua đó thể hiện: ông Hai là người yêu làng, tự hào làng ông là làng kháng chiến; đồng thời ông có tinh thần kháng chiến rất cao. Ông thường xuyên lên phòng thông tin tuyên truyền để theo dõi tin tức cách mạng - Ông rất quan tâm đến kháng chiến

• Ông thể hiện niềm vui của mình

qua những chi tiết:

Cảm nhận về thời tiết: Nắng rất to: nung thằng Tây ở trong cái lô cốt

- Việc hôm nay có một anh dân quân đọc rất to, ông nghe không sót một từ nào

- Rất nhiều tin chiến thắng từ quân

ta 

- Đoạn độc thoại nội tâm của ông:

+ “Đấy, cứ kêu chúng nó trẻ con

mãi đi, liệu đã bằng chúng nó chưa?"

+ "Khiếp thật, tinh những người

tài giỏi cả"

+ "Cứ thế, chỗ này giết một tí, chỗ

kia giết một tí, cả súng ống cũng vậy,

hôm nay dăm khẩu, ngày mai dặm

khẩu, tích tiểu thành đại, làm gì mà

rồi thẳng Tây không bước sớm"

· Ông tin tưởng vào thắng lợi nhanh

chóng của cuộc kháng chiến “Làm

gì mà thẳng Tây không bước sớm"

Qua đó, người đọc thấy được Kim

Lân lại như nhập thân vào ông lão để

nói họ ông niềm vui lớn lao đang trào

dâng “Ruột gan ông lão cứ múa cả

lên, vui quá!", thể hiện thái độ trân

trọng, cảm phục, tự hào về lòng gan

dạ, dũng cảm, tài giỏi trong chiến đấu

của con người Việt Nam.

Tiểu kết :

Ông Hai là người yêu làng, yêu

nước, có tinh thần kháng chiến cao

Ông rất tự hào về làng kháng chiến

của ông, về cuộc kháng chiến của

dân tộc, về tinh thần kháng chiến

của nhân dân

• Ông rất tin tưởng vào thắng lợi

nhanh chóng của kháng chiến, của

cách mạng.

2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai kể từ khi nghe tin làng ông Việt gian theo giặc

I. Khi nghe tin

• Cảm thấy đau đớn, nhục nhã: Lặng

lẽ đứng dậy ra về, giọng nói chua

lanh lảnh của người đàn bà tản cư

như lưỡi dao nhọn sắc cứa vào tim

ông. “Cha mẹ tiên sư nhà chúng

nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt

được người ta còn thương. Cái

giống Việt gian bán nước thì cứ

cho mỗi đứa một nhát !"

• Thoáng lo sợ khi nghĩ đến bà chủ

nhà – họ đều là những người nông

dân Việt Nam yêu nước, thù giặc,

thù bọn Việt gian bán nước.

II. Về đến nhà

• Ông mệt mỏi, nằm vật ra giường

Ông tủi thân: nhìn lũ con, nước mắt

trào ra, đó là nước mắt người cha

thương con vì đó là những đứa trẻ

vô tội nhưng nó lại là trẻ con của

làng Việt gian, bởi vậy, nó có tội, cái

tội của làng, bởi vậy mà ông Hai

cũng đau đớn khi nghĩ đến cảnh

chúng nó cũng bị rẻ rúm, hắt hủi.

• Ông tức giận, uất hận: “nắm chặt

hai tay lại, rít lên: Chúng bay ăn

miếng cơm hay miếng gì vào mồm

mà đi làm cái giống Việt gian bán

nước để nhục nhã thế này." Đây là

lời độc thoại của ông Hai, ông chì

chiết, nhiếc móc "chúng bay" –

những người ở lại làng làm kháng

chiến.

Ông kiểm điểm lại từng người

đang bám trụ kháng chiến, ông hoàn

toàn tin tưởng ở họ, ông thấy họ là

người có “tinh thần" - yêu nước,

trung thành, hăng hái với kháng chiến

=> Họ không thể là Việt gian bán

nước được.

- Ông nhớ câu chuyện những người

tản cư, ông rất hoang mang và đặt ra

nhiều câu hỏi ông tự đặt ra, tự lý giải

trong dòng độc thoại nội tâm, giằng

xé gay gắt. Để rồi ông Hai buộc lòng

phải tin những lời nói của người tản

cư là đúng, ông phải tin làng ông Việt

gian theo giặc; dựa vào những việc:

+ Chánh Bệu đúng là người làng

+ Nếu không có lửa thì làm sao

có khói

+ Người dân tản cư cũng là người

nông dân như ông, bao nhiêu việc

phải làm, hơi đâu bịa chuyện

Tóm lại: Diễn biến tâm trạng ông Hai

khắc họa rõ nét thông qua nghệ thuật

độc thoại nội tâm. Ngay cả trong nỗi

đau đớn, dần vặt về “tội lớn" của làng,

ông vẫn thể hiện tình yêu làng tha

thiết. Ông đau - nỗi đau của làng,

ông xấu hổ, nhục nhã vì danh dự làng

kháng chiến bị bôi nhọ: Ông lo lắng,

xót thương cho người dân làng Chọ

Dầu.

III . Tới đêm hôm ấy

• Không khí: yên lặng, căng thẳng,

nặng nề đến ngột ngạt bao trùm

lên gia đình ông Hai. Không ai nói

gì hết, thậm chí không dám nhìn

vào mặt nhau bởi vì ai cũng thấy

buồn, xấu hổ về làng. Nữa là họ sợ

chủ nhà đuổi đi, lo lắng cho cuộc

sống của mình ngày mai.

• Suốt đêm hôm ấy, ông Hai thấp

thỏm lo sợ, đau đớn, xót xa đến nỗi

không ngủ được. Điều ông lo sợ

nhất là thái độ của bà chủ nhà.

IV . Những ngày sau đó

Ông thấy xấu hổ, nhục nhã: không

dám đi đâu, không dám gặp ai,

tránh xa đám đông.

• Lúc nào ông cũng nơm nớp lo sợ

người ta để ý đến ông, gia đình

ông, đặc biệt lo sợ trước lời cạnh

khóe của mụ chủ nhà

V . Khi bà chủ nhà đánh tiếng đuổi gia đình ông

• Ông Hai vô cùng hoang mang,

buồn bã, lo lắng, không biết đi đâu

về đâu. Vì không nơi đâu người ta

chứa làng Việt gian

Ông thấy bế tắc, tuyệt vọng, “thật là

tuyệt đường sinh sống"

Ông sợ hãi: nghĩ đến việc không

thể trở lại thân kiếp nô lệ tăm tối,

lầm than, nhục nhã ấy; khi nhớ đến

quá khứ khi nảy ra suy nghĩ “Hay là

quay về làng". Ngay lập tức ông

phản đối “không thể được" vì:

- "Về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ

Cụ Hồ"

- "Về làng tức là làm nô lệ cho thẳng

Tây"

Ông bình tĩnh: nhận thức rất rõ

được rằng ông có cuộc sống tự do

như hôm nay nhờ Cách mạng, nhờ

Cụ Hồ. Ông hiểu hơn ai hết giá trị

của cuộc sống tự do mà cách

mạng và cụ Hồ đem lại cho bố con

ông nên đã quyết định “Làng thì

yêu thật, nhưng làng theo Tây mất

rồi thì phải thù".

`→` Điều đó cho thấy tình yêu làng ông

Hai giờ đây gắn liền với Cách mạng,

kháng chiến. Ở đây, ông Hai đặt tình

yêu nước, tình yêu với Cách mạng,

kháng chiến lên trên tình cảm với

làng quê bé nhỏ của ông. Ông biết

phân biệt đúng – sai, phải – trái, tốt –

xấu trong hành động của làng. Đây là

khám phá mới mẻ, sâu sắc của nhà

văn Kim Lân về tình cảm, nhận thức

người dân về làng, về nước, về cách

mạng và về kháng chiến.

VI. Cuộc đối thoại của ông Hai với

thằng Húc

• Những lúc rảnh rỗi, ông thủ thỉ tâm

sự với con, đó là những lời gan ruột

của ông – một người lấy danh dự

làng quê làm danh dự chính mình:

- Ông luôn nhớ quê, yêu quê bằng

một tình yêu máu thịt; luôn giáo dục,

nhắc nhở con về nguồn cội, tình yêu,

sự gắn bó với làng

- Ông bày tỏ lòng son sắt, chung

thành với kháng chiến, cụ Hồ, biết ơn

và trân trọng công lao của Cụ Hồ,

Cách mạng với bố con ông

`→` Ông nói với con, hỏi con những lời

con nói ra cũng là nỗi lòng của ông,

như để tự minh oan cho mình, giãi

bày lòng mình và cũng giống như lời

thề đinh ninh trong lòng ông về sụ

gắn bó, thủy chung, một lòng với

cách mạng, cụ Hồ, kháng chiến; yêu

làng tha thiết.

3. Tâm trạng của ông Hai khi cái tin làng Chợ Dầu Việt gian theo giặc được cải chính

Ông tươi vui, rạng rỡ thể hiện qua các

hành động:

Mua quà về cho con.

• Mọi ngày, ông không dám gặp ai

thì bây giờ ông đi thắng sang đình

nhà bác Thứ, rồi đi khắp nơi khoe

"Tây nó đốt nhà tôi rồi", ông đi

khắp nơi khoe với mọi người vì:

- Tây đốt nhà, đốt nhẵn, chứng tỏ:

Làng ông không Việt gian theo giặc,

khẳng định làng tuyệt đối không Việt

gian qua hai từ "đốt nhẫn". Nhà là tài

sản lớn nhất của gia đình ông nhưng

ông không buồn khi nhà bị đốt.

- Danh dự, tiếng tăm của làng được

phục hồi.

- Ông tự hào về tinh thần kháng chiến

của làng.

`→` Điều đó cho thấy, tình yêu và niềm tự hào về làng trở lại vẹn nguyên trong

ông Hai. Ông sẵn sàng hy sinh tài

sản, vật chất cho cách mạng, kháng

chiến. Danh dự của làng là tất cả, ông

đặt cược kháng chiến lên trên hết.

Qua đó cũng cho thấy, ông Hai yêu

làng, nước, tinh thần cách mạng,

kháng chiến cao. Và đây cũng là tình

cảm chung của tất cả người nông

dân trong kháng chiến.