giai đoạn 1 :từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ 20đấu tranh nhằm đập tan hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc

+ châu á:các nước in-đô-nê-xi-a, lào ,việt nam tuyên bố độc trong năm 1945

+1-1-1959, cách mạng cu-ba thắng lợi

+1960:17 nước châu phi tuyên bố độc lập còn gọi là năm  châu phi

=>tới giữa những năm 60 của thế kỉ 20 hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cơ bản sụp đổ

giai đoạn 2:từ những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ 20. đấu trnh nhằm lật đổ ách thống trị của thực dân  bồ đào nha của thực dân 3 nước ăng-gô-la, mô-dăm-bích,ghi-nê-bít xao

+phong tào đấu tranh của nhân dân ba nước này bùng nổ->năm 1974 ách thống trị của thực dân bồ đào nha bị lật đổ

giai đoạn 3:từ giữa những năm 70 đến những năm 90 của thế kỉ 20. đấu tranh nhằm xóa bỏ chế đọ phân biệt chủng tộc a-pac-thai ở cộng hòa nam phi, dim-ba-bu-ê và na-bi-mi-a

+chế đọ phân biệt chủng tộc bị xóa bỏ : rô-đê-di-a năm 1980 nay là cộng hòa dim-ba-bu-ê, tây nam phi năm 1990 nay là cộng hòa na-bi-mi-a và cộng hòa nam phi năm 1993