Mục đích; Chỗng lại chính sách bình định của Pháp, bảo vệ cuộc sống của mình.

Thời gian tồn tại: Diễn ra trong 30 năm (1884 – 1913), trong cả thời kì Pháp bình định và tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ nhất

Lãnh đạo; Nông dân.

Địa bàn hoạt động: Chủ yếu ở Yên Thế (Bắc Giang) và một số tỉnh Bắc Kì.

Lực lượng tham gia: Nông dân.

Phương thức đấu tranh; Khởi nghĩa vũ trang nhưng có giai đoạn hòa hoãn, có giai đoạn tác chiến Tính chất: Phong trào mang tính chất tự vệ, tự phát

Cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương

Mục đích: Đánh Pháp giành lại độc lập, khôi phục lại chế độ phong kiến.

Thời gian tồn tại: Diễn ra trong 10 năm (1885 – 1896), trong thời kì Pháp bình định Việt Nam.

Lãnh đạo: Văn thân, sĩ phu. Địa bàn hoạt động: Các tỉnh Trung và Bắc Kì.

Lực lượng tham gia: Đông đảo văn thân, sĩ phu, nông dân.

Phương thức đấu tranh: Khởi nghĩa vũ trang.

Tính chất: Phong trào yêu nước chống Pháp theo ý thức hệ phong kiến và thể hiện tình thần dân tộc sâu sắc.

* Khởi nghĩa Yên Thế: 

- Mục đích đấu tranh: Chống lại chính sách bình định của Pháp, bảo vệ cuộc sống của mình. 
- Tính chất: Phong trào mang tính chất tự vệ, tự phát
* Phong trào Cần Vương:

- Mục đích đấu tranh: Đánh Pháp giành lại độc lập, khôi phục lại chế độ phong kiến.
- Tính chất: Phong trào yêu nước chống Pháp theo ý thức hệ phong kiến và thể hiện tình thần dân tộc sâu sắc.