1. Xây dựng và củng cố bộ máy Nhà nước - chính sách ngoại giao.

* Tổ chức bộ máy Nhà nước:

- Năm 1802 Nguyễn Ánh lên ngôi (Gia Long). Nhà Nguyễn thành lập, đóng đô ở Phú Xuân (Huế). Năm 1804 nhà Nguyễn đổi tên nước là Việt Nam và đến thời Minh Mạng đổi thành Đại Nam.

- Chính quyền Trung ương tổ chức theo mô hình thời Lê, quyền hành chuyên chế tuyệt đối của vua.

- Thời Gia Long chia nước ta làm 3 vùng: Bắc Thành (Bắc Bộ), Gia Định Thành (Nam Bộ) và các trực doanh (Trung Bộ) do triều đình trực tiếp cai quản. Chính quyền trung ương cai quản cả nước, song mỗi Thành lại có 1 Tổng trấn trực tiếp trông coi.

- Năm 1831-1832 Minh Mạng thực hiện một cuộc cải cách hành chính:

+ Bãi bỏ Bắc Thành và Gia Định Thành.

+ Chia cả nước là 30 Tỉnh và một Phủ Thừa Thiên. Mỗi Tỉnh đều có Tổng đốc, Tuần phủ cai quản cùng hai ti (Bố chính, Án sát) hoạt động theo sự điều hành của triều đình. Dưới tỉnh là phủ, huyện, châu, tổng, xã giữ như cũ.

- Ý nghĩa cuộc cải cách hành chính của vua Minh Mạng:

+ Sự phân chia các tỉnh của Minh Mạng được dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp về mặt địa lý, dân cư, phong tục tập quán địa phương, phù hợp với phạm vi quản lý của 1 tỉnh.

+ Là cơ sở để phân chia các tỉnh như ngày nay

+ Tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương.

+ Vì vậy cải cách của Minh mạng được đánh giá rất cao.

- Tuyển chọn quan lại: thông qua giáo dục, khoa cử.

- Luật pháp: ban hành Hoàng triều luật lệ (Luật Gia Long) với gần 400 điều hà khắc.

- Quân đội: được tổ chức quy củ trang bị vũ khí đầy đủ, có đại bác, súng tay, thuyền chiến.

* Ngoại giao:

- Thần phục nhà Thanh.

- Bắt Lào, Chân Lạp thần phục.

- Với phương Tây “đóng cửa”, không chấp nhận việc đặt quan hệ ngoại giao của họ.