Với giá trị nào của a thì mỗi hệ phương trình sau có nghiệm?
a) \(\left\{ \begin{array}{l}
\left( {a + 1} \right)x - y = a + 1\\
x + \left( {a - 1} \right)y = 2
\end{array} \right.\)
b) \(\left\{ \begin{array}{l}
\left( {a + 2} \right)x + 3y = 3a + 9\\
x + \left( {a + 4} \right)y = 2
\end{array} \right.\)
a) Ta có:
\(\begin{array}{*{20}{l}}
\begin{array}{l}
D = \left| {\begin{array}{*{20}{c}}
{a + 1}&{ - 1}\\
1&{a - 1}
\end{array}} \right|\\
= {a^2} - 1 + 1 = {a^2}
\end{array}\\
\begin{array}{l}
{D_x} = \left| {\begin{array}{*{20}{c}}
{a + 1}&{ - 1}\\
2&{a - 1}
\end{array}} \right|\\
= {a^2} - 1 + 2 = {a^2} + 1 \ne 0
\end{array}
\end{array}\)
Hệ có nghiệm trong hai trường hợp sau:
+ Hệ có nghiệm duy nhất, tức là D ≠ 0 (xảy ra khi và chỉ khi a ≠ 0) (nếu a = 0 thì hệ vô nghiệm (do Dx ≠ 0))
+ Hệ có vô số nghiệm, tức là D = Dx = Dy = 0 (không xảy ra).
b) Ta có:
\(\begin{array}{*{20}{l}}
\begin{array}{l}
D = \left| {\begin{array}{*{20}{c}}
{a + 2}&3\\
1&{a + 4}
\end{array}} \right|\\
= \left( {a + 2} \right)\left( {a + 4} \right) - 3\\
= \left( {a + 1} \right)\left( {a + 5} \right)
\end{array}\\
\begin{array}{l}
{D_x} = \left| {\begin{array}{*{20}{c}}
{3a + 9}&3\\
2&{a + 4}
\end{array}} \right|\\
= \left( {3a + 9} \right)\left( {a + 4} \right) - 6\\
= 3\left( {a + 2} \right)\left( {a + 5} \right)
\end{array}\\
\begin{array}{l}
{D_y} = \left| {\begin{array}{*{20}{c}}
{a + 2}&{3a + 9}\\
1&2
\end{array}} \right|\\
= 2\left( {a + 2} \right) - \left( {3a + 9} \right)\\
= - a - 5
\end{array}
\end{array}\)
+ Nếu a ≠ - 1 và a ≠ - 5 thì hệ có nghiệm duy nhất
+ Nếu a = - 1 thì Dy = - 4 ≠ 0: hệ vô nghiệm
+ Nếu a = - 5 thì hệ thành:
\(\left\{ \begin{array}{l}
- 3x + 3y = - 6\\
x - y = 2
\end{array} \right. \)
\(\Leftrightarrow y = x - 2\)
Hệ có vô số nghiệm (x, x – 2) ∈ R
Vậy hệ có nghiệm khi a ≠ 1
-- Mod Toán 10
Copyright © 2021 HOCTAP247